Ο «μικρός Πευκιάς» στα Σαρανταπηχιώτικα δεν χρειάζεται πολλές συστάσεις. Θα τον συναντήσεις σχεδόν αμέσως μετά την είσοδό σου στο δημοτικό διαμέρισμα. Πρόκειται για ένα μικρό δασύλλιο που τίθεται στη διάθεσή σου, με σκοπό να σου χαρίσει φυσική σκιά κι ένα καταπράσινο χρώμα δίπλα στο νερό. Το μόνο που έχεις να κάνεις είναι να παρκάρεις με ασφάλεια και να ακολουθήσεις το δρομάκι που οδηγεί προς τη θάλασσα. 

Η παραλία που εκτείνεται μπροστά από το μικρό δασάκι είναι αρκετή για να φιλοξενήσει επισκέπτες και ντόπιους. Όμορφη, καθαρή κι έτοιμη να σου χαρίσει τις νέες αναμνήσεις από τις καλοκαιρινές σου διακοπές, προτείνεται ως ένα μέρος για να κολυμπήσεις με την οικογένειά σου. 

Τι να περιμένεις:

• Μια φυσική παραλία, με βότσαλο - Όπως οι περισσότερες παραλίες μας, έτσι κι αυτή είναι μια πρόταση για οικογένειες και παρέες που θέλουν να «γειωθούν», περπατώντας στις πέτρες δίπλα στο νερό. 

• Καθαρά νερά - Μια ακόμη καθαρή παραλία, που φροντίζεται επιμελώς από τους αρμόδιους και τους εθελοντές μας. 

• Ένα χρωματικό συνονθύλευμα - Ο λόγος για το πράσινο δίπλα στο μπλε της θάλασσας, που συνθέτει ένα ιδιαίτερα όμορφο τοπίο, απόλυτα ελληνικό. Το μικρό δάσος είναι ό,τι πρέπει για να παρακολουθείς τα παιδιά σου να παίζουν σε έναν ελεγχόμενο χώρο. 

Τι να έχεις κατά νου:

Εφιστούμε την προσοχή σε ανθρώπους με περιορισμένη κινητικότητα, ιδιαίτερα όταν έχει προηγηθεί ισχυρός άνεμος στην περιοχή. Το ισχυρό κύμα διαβρώνει πολύ συχνά το έδαφος και συνεπώς, δεν είναι τόσο εύκολη η πρόσβαση στην παραλία. 

Μια ήσυχη παραλία, για να απολαύσεις το τοπίο, την αγαπημένη σου μουσική ή μια συζήτηση με τον κολλητό σου σε περιμένει στην περιοχή «Πεταλού» του Δερβενίου. Σήμα κατατεθέν αποτελεί η εκκλησία της Αγίας Τριάδας.  Πιο συγκεκριμένα, αφότου συναντήσεις την πινακίδα που σε πληροφορεί ότι έχεις φθάσει στην Πεταλού, θα δεις την όμορφη εκκλησία, με το περιποιημένο προαύλιο και το ψηλό καμπαναριό. Για να σιγουρευτείς ότι είσαι στο σωστό σημείο, βεβαιώσου ότι στην απέναντι πλευρά του δρόμου βρίσκεται ένα βενζινάδικο.

Κοντά σε αυτό το σημείο θα χρειαστεί να κάνεις στάση! Γιατί κάτω ακριβώς από τον όμορφο ναό βρίσκεται μια μικρή παραλίτσα, όπου το κύμα σκάει σχεδόν στα πόδια σου. Το σημείο προτείνεται για όσους θέλουν να κάνουν μια σύντομη βουτιά αλλά και για εκείνους που αδημονούν να ξεκουραστούν με τις ώρες, στη σκιά που δημιουργεί το προαύλιο της Αγίας Τριάδος.

Τι να περιμένεις:

• Παραλία εκατέρωθεν της εκκλησίας - Η παραλία δεν περιορίζεται μόνο κάτω από την εκκλησία. Από το προαύλιο μπορείς να περπατήσεις με κατεύθυνση προς Ξυλόκαστρο και να απομονωθείς ακόμη περισσότερο.
• Σκιά σε σημεία – Η εκκλησία, τα μικρά ρείκια που θα βρεις σε αφθονία αλλά και τα μικρά κτίσματα δίπλα στην παραλία, δημιουργούν φυσική σκιά την οποία για να απολαύσεις, αρκεί να φθάσεις εγκαίρως και να απλώσεις την πετσέτα σου.
• Μικρή αμμουδιά – Κι όμως, υπάρχει! Μπορεί κατά κανόνα οι παραλίες μας να συντίθενται από ένα τοπίο με βότσαλα, ωστόσο, εδώ φαίνεται πως αλλάζει λίγο η γενική εικόνα. Πολύ συχνά θα δεις άμμο που ανακατεύεται με τα βότσαλα να διεκδικεί επάξια τη δική της θέση στη μικρή παραλία.
• Βαρκάκια στη σειρά – Δεν λείπουν ούτε από εδώ τα κλασικά, πολύχρωμα βαρκάκια των παραθεριστών και των ντόπιων, οι οποίοι περιμένουν μια καλοκαιρία για να ρίξουν δίχτυα και κουπιά στο νερό.
• Εύκολη πρόσβαση – Μπορείς να κατέβεις πανεύκολα στην παραλία και να απολαύσεις με τις ώρες κολύμπι ή τη θέα στο κύμα από το πεζοδρόμιο στα μικρά βραχάκια.

Ωστόσο, δεν προτείνεται για συνανθρώπους μας με περιορισμένη κινητικότητα.

Λυγιά - «Κολπίσκοι για δύο»

Ο κρυμμένος θησαυρός της Λυγιάς δεν είναι ένας. Πρόκειται για μια σειρά από κολπίσκους που βρίσκονται ο ένας δίπλα στον άλλο και διαχωρίζονται από μεγάλες πέτρες, οι οποίες καταλήγουν μέσα στη θάλασσα. Το σκηνικό αυτό πλαισιώνεται από το καταπράσινο βουνό που κείται ακριβώς πίσω από τα χαμηλά σπίτια, με τα όμορφα κεραμίδια, φέροντας ένα αμυδρό άρωμα αιγαιοπελαγίτικης ομορφιάς.

Οι μικροί αυτοί βοτσαλένιοι παράδεισοι ξεκινούν από την πινακίδα, η οποία οδηγεί στο χωριό «Πύργος» και στον σιδηροδρομικό σταθμό της Λυγιάς. 

Τι να περιμένεις:

• Ένα θαλασσινό τοπίο που λούζεται από τον ήλιο, ακριβώς δίπλα στον παραλιακό δρόμο.
• Μικρές παραλίτσες, που δεν έχουν χώρο για περισσότερα από έξι άτομα η καθεμία.
• Έναν ήσυχο προορισμό, που θα σε κάνει να διαβάσεις το βιβλίο σου με ησυχία, να παίξεις με τους κολλητούς σου και να χαζέψεις με τις ώρες τη θάλασσα. Αρκεί να φέρεις μαζί σου ομπρέλα και αντιηλιακό!
• Για να κατέβεις στην παραλία θα χρησιμοποιήσεις σκαλάκια ή τις μεγάλες πέτρες.

Η πρόσβαση δεν είναι καθόλου δύσκολη, αλλά δεν συστήνεται για συμπολίτες μας με περιορισμένη κινητικότητα.

Αν θέλεις να κάνεις μια μικρή βουτιά με θέα τον πολιούχο του Ξυλοκάστρου κι από την άλλη το «Σκουρονήσι», όπως έχει επικρατήσει η ονομασία του, τότε η μικρή παραλίτσα που θα βρεις ακριβώς κάτω από την πλατεία, είναι αυτή που πρέπει να επιλέξεις! Πρόκειται για ακόμη έναν κρυμμένο θησαυρό της περιοχής, τον οποίο όμως προτιμούν καθημερινά πολλοί.

Θα δεις κόσμο από το πρωί μέχρι το βράδυ να απολαμβάνει τη βουτιά του, καθώς επίσης και παιδιά που σκαρφαλώνουν στο μικρό νησάκι. Το μαγικό της μικρής αυτής ακτής δεν είναι μόνο η θέση στην οποία βρίσκεται αλλά και το γεγονός ότι πολλές φορές το νερό μειώνεται και αποκαλύπτεται ένα μικρό κομμάτι γης που ενώνει την παραλία με το νησάκι.

Τι θα βρεις στο σημείο:

• Βότσαλο: Πρόκειται για μια μικρή παραλία που μπορεί να φιλοξενήσει περίπου 10- 15 άτομα και διαθέτει λευκό βοτσαλάκι.
• Καταστήματα σε απόσταση αναπνοής: Βρίσκεσαι στο κέντρο του Ξυλοκάστρου. Καταλαβαίνεις, λοιπόν, πως όλα είναι δίπλα σου. Μπορείς να πάρεις έναν καφέ στο χέρι, έναν χυμό από το περίπτερο ή ό,τι άλλο επιθυμείς.
• Χώρο στάθμευσης: Για να προτιμάς το συγκεκριμένο σημείο, σημαίνει ότι μάλλον μένεις κάπου κοντά ή ότι σε κέρδισε το νερό από τη βόλτα που κάνεις με τα πόδια. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει διαθέσιμος χώρος στάθμευσης περιμετρικά της πλατείας, αρκεί να είσαι τυχερός και να μην πέσεις σε μέρα αιχμής!
• Άτομα κάθε ηλικίας: Το συγκεκριμένο σημείο είναι κατά βάση τόπος συνάντησης για όσους μένουν πολύ κοντά στην τοποθεσία. Θα συναντήσεις άτομα κυριολεκτικά κάθε ηλικίας!
• Εύκολη πρόσβαση: Μπορείς να κατέβεις στην παραλία από τα σκαλάκια που βρίσκονται στο πεζοδρόμιο.

Καλώς όρισες σε ακόμη έναν κρυμμένο θησαυρό! Η παραλία που θα βρεις λίγο μετά την Πατρών 108 (προς Καμάρι) στον παραλιακό παράδρομο που ενώνει το Καμάρι με το Ξυλόκαστρο αποτελεί έναν όμορφο, μικρό προορισμό και παράλληλα ένα σημείο αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. Πρόκειται για το αρχαίο λιμάνι, που μάλιστα φέρεται να «ξεπροβόδησε» τους αριστοναύτες της Αρχαίας Πελλήνης, οι οποίοι έφυγαν με την Αργώ από το σημείο αυτό.

Είναι σαφές ότι το τοπίο σήμερα αλλάξει. Το πανέμορφο φυσικό απάγκιο όμως παραμένει ζωντανό και αποτελεί ένα σημείο συνάντησης κολυμβητών, οι οποίοι καταφθάνουν, με σκοπό να απολαύσουν τη θάλασσα σε ένα ήσυχο περιβάλλον. 

Τι θα βρεις στο σημείο:

• Μια ευρύχωρη παραλία: Πρόκειται για μια ευρύχωρη παραλία, που φιλοξενεί κάθε χρόνο αρκετούς κολυμβητές, οι οποίοι επιζητούν μια ήσυχη γωνιά, με σκοπό να απολαύσουν τον ήλιο και το νερό.
• Βότσαλο: Το λευκό βότσαλο αποτελεί κι εδώ τον πρωταγωνιστή της γενικής εικόνας, ενώ τα βραχάκια που βρίσκονται στην άκρη της θάλασσας γίνονται καθημερινά «κάθισμα» για πολλά παιδιά που παίζουν δίπλα στο νερό.
• Καφέ και φαγητό: Ακριβώς δίπλα στην παραλία λειτουργεί κατάστημα καφεστίασης, στο οποίο μπορείς να προσφύγεις, προκειμένου να προμηθευτείς τα απαραίτητα που θα σου ανακόψουν τη δίψα ή την πείνα σου!
• Αρχαιολογικά ευρήματα: Κι όμως, το λιμάνι ζει ακόμη! Όχι μόνο μέσα από τις προφορικές ιστορίες ή τους μύθους αλλά και μέσα στο νερό. Αν είσαι δεινός κολυμβητής ή εξαιρετική στις ανακαλύψεις, μια υποθαλάσσια εξερεύνηση, παρέα με τον απαραίτητο εξοπλισμό είναι ό,τι πρέπει για να δεις με τα ίδια σου τα μάτια τα σημάδια του παλιού λιμανιού.
• Φυσική σκιά: Σε σημεία υπάρχουν δενδράκια δίπλα στη θάλασσα, που σε προστατεύουν από τις καυτές καλοκαιρινές ημέρες.

Συνέντευξη με τον Γιώργο Αμπάλοβ- φαρμακοποιό της περιοχής & γνώστη του αθλήματος canyoning / Συνέντευξη - Επιμέλεια κειμένου: Ιωάννα Δούρη

Ο Γιώργος είναι φαρμακοποιός, ασκώντας την επιστήμη του σε δικό του φαρμακείο, που βρίσκει κανείς στο χωριό «Λυκοποριά». Αν και δεν έχει μεγαλώσει στην περιοχή μας, θα λέγαμε πως ίσως γνωρίζει τις φυσικές ομορφιές της καλύτερα από πολλούς ντόπιους. Ως γνήσιος λάτρης της πεζοπορίας, των extreme sports και της φύσης γενικότερα, είναι ο άνθρωπος που συχνά… επιδίδεται σε διάφορες αθλητικές δραστηριότητες! Κάποιες από αυτές είναι η καταρρίχηση και το canyoning στο «αγαπημένο του φαράγγι του Αγίου Λουκά», όπως χαρακτηριστικά το αποκαλεί. 

Σήμερα, ο Γιώργος μάς μιλά για τις ομορφιές του φαραγγιού. Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόκειται για ένα μαγευτικό μέρος, που χρειάζεται όμως ιδιαίτερη προσοχή από πλευράς επισκέπτη. Ποιοι είναι οι κίνδυνοι και ποιες οι μαγευτικές «γωνιές» του; Ποιες είναι οι δραστηριότητες που μπορεί να πραγματοποιήσει κανείς σε αυτό;

Μια συνέντευξη, αφιερωμένη στο επιβλητικό φαράγγι του Αγίου Λουκά.

Γιώργο, μένεις στη Λυκοποριά τα τελευταία 12 χρόνια. Πώς ανακάλυψες το φαράγγι του Αγίου Λουκά; Περίγραψέ μας την πρώτη σου «επαφή» μαζί του.

Εγκαταστάθηκα στην όμορφη περιοχή μας ακριβώς πριν από 12 χρόνια, ξεκινώντας την επαγγελματική μου δραστηριότητα στον χώρο του Φαρμακείου . Στον ορειβατικό χώρο, το εν λόγω φαράγγι αποτελεί πρόκληση για κάθε ορειβάτη. Έτσι κι εγώ πριν από 12 χρόνια άδραξα την ευκαιρία μαζί με τους  φίλους σχοινοσυντρόφους και γνώρισα από κοντά την άγρια ομορφιά του, διασχίζοντάς το.

Ποιο είναι το αγαπημένο σου σημείο από το φαράγγι και γιατί;

Το αγαπημένο μου κομμάτι στο φαράγγι αποτελεί το σημείο όπου ο βράχος σχηματίζει μια μεγάλη φυσική πισίνα κάτω από έναν εντυπωσιακό καταρράκτη που έχει  ύψος πάνω από 20 μέτρα.

Ποιες είναι οι αθλητικές (και μη) δραστηριότητες που μπορεί κανείς να πραγματοποιήσει στο σημείο;

Η αθλητική δραστηριότητα της κατάβασης του φαραγγιού ή αλλιώς canyoning αποτελεί αρκετά επικίνδυνη ορεινή δραστηριότητα κι έτσι αφορά μόνο τους ορειβάτες που έχουν προηγούμενη εμπειρία στο συγκεκριμένο άθλημα. Απαιτείται δηλαδή να έχουν εκπαιδευτεί και αποφοιτήσει από τις αντίστοιχες σχολές των Ορειβατικών Συλλόγων της χώρας, οι οποίες κατά καιρούς διεξάγουν τα αντίστοιχα μαθήματα.

Η μη αθλητική δραστηριότητα που θα μπορούσε να αναζωογονήσει σωματικά και ψυχικά κάποιον επισκέπτη ίσως είναι ένα ωραίο πικνίκ ή μια ήπια πεζοπορική διαδρομή που ενώνει το Ξωκλήσι του Αγίου Λουκά με το ξέφωτο του φαραγγιού και τις γνωστές πισίνες.

Μίλησέ μας για την επικινδυνότητα του φαραγγιού. Τι πρέπει να προσέχουν όσοι επιχειρούν τις καταρριχήσεις;

Το φαράγγι του Αγίου Λουκά προσφέρει εικόνες άπειρου κάλλους. Ωστόσο, δεν πρέπει να αγνοούμε τους κινδύνους του.

Όπως προανέφερα, η κατάβαση φαραγγιών είναι από τα πλέον επικίνδυνα και απαιτητικά αθλήματα και αφορά μόνο στους μυημένους. Η σύστασή μου είναι να μην επιχειρήσει κανείς να διασχίσει το φαράγγι χωρίς τη συνοδεία εμπείρου πιστοποιημένου οδηγού, ακόμη κι αν έχει μεγάλη εμπειρία στο συγκεκριμένο άθλημα.

Αν κάποιος δεν διαθέτει γνώσεις canyoning, ποιο σημείο του φαραγγιού προτείνεις να επισκεφθεί;

Αυτό που θα μπορούσε να κάνει ένας φυσιολάτρης – πεζοπόρος είναι, φτάνοντας στο χωριό του Ελληνικού, να ακολουθήσει τη διαδρομή που ξεκινά από το εκκλησάκι του Αγίου Λουκά, το οποίο βρίσκεται μέσα σε μία κατάφυτη τοποθεσία και από εκεί να φτάσει (μέσω του σημαδεμένου μονοπατιού) στο ξέφωτο του φαραγγιού.

Φθάνοντας, θα αντικρίσει τις φυσικές πισίνες που σχηματίζονται ανάμεσα σε κάθετους κι επιβλητικούς παράλληλα γεωλογικούς σχηματισμούς που υψώνονται πάνω από την κοίτη του Σκουπαίικου ποταμού. Επίσης, στο σημείο αυτό έρχεσαι αντιμέτωπος με την ποικιλία και εναλλαγή διαφορετικών οικοσυστημάτων. Την παραπάνω διαδρομή μπορεί να πραγματοποιήσει ο καθένας, αρκεί να έχει καλή φυσική κατάσταση και καλά παπούτσια που να μη γλιστράνε σε βράχο.

Ποια είναι η κατάλληλη εποχή για να έρθει κανείς;

Η επίσκεψη στο φαράγγι μπορεί να γίνει όλο τον χρόνο. Προσωπικά, προτιμώ να πηγαίνω από τα τέλη της Άνοιξης έως τις αρχές του Φθινοπώρου, αντικρίζοντας όλα τα χρώματα της παλέτας της Μητέρας Φύσης.

Την Καρυά θα τη βρει κανείς 6 χιλιόμετρα δυτικά των Τρικάλων Κορινθίας, σε υψόμετρο 1.300 μέτρων. Πρόκειται για το δεύτερο πιο ψηλό χωριό της Πελοποννήσου, απέχοντας περίπου δύο ώρες από την Αθήνα και μιάμιση ώρα από την Πάτρα. 

Η περιοχή διαθέτει ένα αρκετά καλό οδικό δίκτυο, γεγονός που διευκολύνει τις εξορμήσεις των επισκεπτών, είτε προσέρχονται στην Καρυά από το Ξυλόκαστρο, είτε από το Δερβένι. Το χωριό με το πανέμορφο φυσικό τοπίο, τις γόνιμες καρυδιές, και τη μεγάλη ιστορία που ξεκινά πολλούς αιώνες πριν, αποτελεί «ορμητήριο» για όσους θέλουν να μεταβούν στον Φενεό, τα Τρίκαλα Κορινθίας και την Ευρωστίνη.

Συγκεντρώνει τα βλέμματα όσων αγαπούν τις αναβάσεις και το περπάτημα στη φύση αλλά και των λάτρεων των αθλημάτων στο βουνό, όπως είναι το mountain bike κ.ά. Κάθε χρόνο, λοιπόν, πέρα από τους μόνιμους κατοίκους, θα συναντήσεις επισκέπτες από όλη την Ελλάδα, να απολαμβάνουν τη φιλοξενία στους ξενώνες, τον παραδοσιακό καφέ, τους πιο νόστιμους λουκουμάδες και τα μοναδικά προϊόντα του τόπου στις ταβέρνες του χωριού.  

Η αλήθεια είναι ότι δεν έχουμε ακριβή απάντηση σχετικά με το πότε ακριβώς κατοικήθηκε η Καρυά. Ωστόσο, φαίνεται ότι πρόκειται για ένα χωριό, με ιστορία που ξεκινά χιλιάδες χρόνια πριν. 

Πρώτη αναφορά για την Καρυά θα βρούμε σε όσα κληρονομήσαμε από τον Παυσανία. Σύμφωνα με τον ιστορικό της αρχαιότητας, ο οποίος πέρασε από την περιοχή μας το 162 μ.Χ., υπήρχε μια Καρυά στο βάθος του Φενεού, που στη συνέχεια μετονομάστηκε σε «Γκιόζα» και τέλος σε «Μάτι». Όμως, επρόκειτο για μια πεδιάδα που κάθε τόσο πλημμύριζε. Έτσι, η μία εκδοχή της ιστορίας, υποστηρίζει ότι οι κάτοικοι εκείνοι αναγκάστηκαν να αλλάξουν τον τόπο κατοικίας τους, με σκοπό να γλιτώσουν από τις συνεχείς πλημμύρες κι ως εκ τούτου, εγκαταστάθηκαν στη σημερινή Καρυά. 

Έπειτα από τον Παυσανία μεσολαβούν αιώνες σιωπής σε σχέση με το ορεινό χωριό. Ξαναβρίσκουμε όμως ίχνη του τον 13ο αιώνα και πιο συγκεκριμένα, το 1395 μ.Χ. , όταν σε έγγραφα των Φράγκων, κυρίαρχων της ευρύτερης περιοχής, γίνεται αναφορά σε δύο «Καρυώτες», γεγονός που αποδεικνύει την ύπαρξη ζωής στον τόπο.

Αργότερα, η περιοχή περνά στο Δεσποτάτο του Μυστρά. Το αποτύπωμα του χωριού όμως κατά την περίοδο εκείνη δεν το γνωρίζουμε, καθώς μεσολάβησαν πολλές συρράξεις και καταστροφές στην περιοχή, με αποτέλεσμα να χαθεί οποιοδήποτε ιστορικό στοιχείο που να αποδεικνύει την ύπαρξή του.

Όταν οι Ενετοί ήρθαν στην περιοχή το 1684 μ.Χ., έφεραν πολλούς Βλάχους από την Αιτωλοακαρνανία. Μάλιστα, σώζεται και «φιρμάνι» του Σουλτάνου, το οποίο διέταζε τους τοπικούς αγάδες να συμπεριφέρονται με αξιοπρέπεια στους Βλάχους, ώστε οι δεύτεροι να μην καταφεύγουν στην Πελοπόννησο. 

Η παρουσία των Βλάχων στην περιοχή συνεχίζεται και στο σήμερα, με δεδομένο ότι στην Καρυά θα συναντήσει κανείς κατοίκους με δισύλλαβα επίθετα (Φίλης, Λόντος, Σαλής, Μπότσος κ.ά.) τα οποία πολύ συχνά δηλώνουν βλάχικες ρίζες. Παρ’ όλα αυτά, φαίνεται πως δεν είναι οι μοναδικοί Βλάχοι της περιοχής εκείνοι με τα δισύλλαβα ονόματα, καθώς κατά την Επανάσταση κατέφθασαν κι άλλοι Βλάχοι στην Καρυά, μαζί με τον Μάμαλη, που μάλλον προέρχονταν από τη Θεσσαλία. Ονόματα αυτής της δεύτερης «φουρνιάς» Βλάχων που εγκαταστάθηκε στην περιοχή είναι το Σαρανταυγάς, Γόγολας, Κορδαλής κ.ά. 

Οι τελευταίοι αναφέρονται ως ήρωες της Επανάστασης στα απομνημονεύματα του Φωτάκου. Σύμφωνα με τις ιστορικές καταγραφές, ο Δημήτρης Σαρανταυγάς και ο Κυριαζής Κορδαλής είχαν από δεκαπέντε παλικάρια και πολεμούσαν στο πλάι του Κολοκοτρώνη. 

Η Καρυά ζει και βασιλεύει, δείχνοντας ότι οι ορεινές περιοχές εξακολουθούν να έχουν φωνή, χαρακτήρα και ισχυρή παρουσία. Με δεδομένο ότι πρόκειται για έναν τόπο σε απόσταση αναπνοής από τα Τρίκαλα Κορινθίας, τα οποία αποτελούν έναν εξαιρετικά δημοφιλή προορισμό τόσο κατά το καλοκαίρι, όσο και κατά τους χειμερινούς μήνες, κατανοούμε ότι και η Καρυά αποτελεί έναν αγαπημένο προορισμό. 

Γι’ αυτό και διαθέτει ξενώνες που φιλοξενούν επισκέπτες αλλά και παραδοσιακές ταβέρνες, με τοπικά προϊόντα που αγαπούν ντόπιοι και περαστικοί. Θα έλεγε κανείς ότι εδώ γίνεται κανείς ένα με τη φύση, θαυμάζοντας από κοντά το άγριο τοπίο, με την ανθρώπινη όμως παρουσία. 

Μπορεί να μην ξέρουμε ακριβώς το πώς και το πότε κατοικήθηκε η Καρυά. Έχουμε όμως όλες σαφείς αποδείξεις (ιστορικές καταγραφές, κτίσματα κ.ά.) ότι πρόκειται για έναν τόπο με μακρά παράδοση και ιστορία που παραμένει ζωντανή και συνεχίζεται στο πέρασμα των χρόνων. 

Αληθινό μνημείο που δείχνει την ιστορική προέλευση της Καρυάς είναι το «εκκλησάκι του Χάρου», όπως λέγεται σήμερα, το οποίο αποτελεί ένα ιστορικό μνημείο του 13ου αιώνα. Δυστυχώς, οι κάτοικοι του χωριού δεν γνώριζαν παλαιότερα την τεράστια αξία του και μετέτρεψαν τη μισή εκκλησία σε σχολείο, ασβεστώνοντας ορισμένες από τις υπέροχες αγιογραφίες της. Σε καλή κατάσταση έχει μείνει το ιερό και ένα μέρος από τον κύριο ναό.

Ακριβώς δίπλα από το εκκλησάκι, είχε κατασκευαστεί στο παρελθόν (περίπου το 1900) σχολείο θηλέων. Προκειμένου, λοιπόν, οι δάσκαλοι να τιμωρήσουν τα παιδιά για μη αποδεκτές (για τους ίδιους) συμπεριφορές, τα έκλειναν στο εκκλησάκι. «Θα σε κλείσω στον Χάρο», φοβέριζαν τα κορίτσια και η ονομασία φέρεται να προέρχεται από αυτή τη φράση. 

Αργότερα δε, κατά την περίοδο του 1943 – 1944, η μικρή εκκλησία χρησιμοποιήθηκε ως κρατητήριο και κατ’ επέκτασιν, ως τόπος βασανιστηρίων. Μάλιστα, πολλές από τις σοβαρές καταστροφές που υπέστη το μνημείο αυτό, λέγεται ότι συνέβησαν εκείνη την περίοδο. 

Η Κοίμηση της Θεοτόκου και οι λοιποί ναοί

Κατά μήκος του Κορινθιακού κόλπου, δίπλα ακριβώς από το Ξυλόκαστρο, θα βρει κανείς τη Συκιά. Για όσους γνωρίζουν την πολιτιστική της αξία, η Συκιά αποτελεί «το αραξοβόλι των ποιητών», ενώ για τους υπόλοιπους είναι ένας από τους πιο αγαπημένους προορισμούς απόδρασης. Κάθε χρόνο, περίπου 4.500 επισκέπτες επιλέγουν το γραφικό αυτό χωριό, προκειμένου να περάσουν τις διακοπές τους, να κάνουν πεζοπορία, ποδήλατο ή να ζήσουν την εμπειρία των θαλάσσιων sports. 

Η Συκιά διαθέτει μεγάλο ιστορικό ενδιαφέρον που ξεκινά από την αρχαιότητα και φθάνει στο σήμερα. Στην πορεία των χρόνων, η περιοχή άλλαξε ονομασίες, γνώρισε μεγάλη εμπορική και τουριστική άνθιση και φιλοξένησε σημαίνοντα πρόσωπα που έπαιξαν σπουδαίο ρόλο για την ανάπτυξή της. 

Παρά το ότι αποτελεί ένα μικρό μέρος, η Συκιά Κορινθίας δεν υστερεί καθόλου σε καταλύματα και χώρους φιλοξενίας, καθώς διαθέτει πολλά μαγαζάκια για φαγητό, καφέ και ποτό. Πρόκειται για έναν μαγευτικό τόπο, με πολλές ιστορίες να διηγηθεί, που κάθε χρόνο γίνονται ακόμη περισσότερες. 

Still 009

Η ονομασία του χωριού «Συκιά» έχει αλλάξει τρεις φορές, μέχρι να καταλήξει στη σημερινή. Ας τα πάρουμε όμως από την αρχή, τότε που το χωριό είχε ένα εντελώς διαφορετικό φυσικό τοπίο, με τη θάλασσα να βρίσκεται τουλάχιστον 40 μέτρα πιο μέσα. Τότε, λοιπόν, η περιοχή σχημάτιζε έναν πανέμορφο όρμο, τον «όρμο του Αγίου Νικολάου», όπως μαθαίνουμε από τους ναυτικούς χάρτες του 1700. Η ονομασία αυτή αποδιδόταν στο χωριό, λόγω μιας μικρής εκκλησίας, τον Άγιο Νικόλαο, που υπήρχε κατά τα βυζαντινά χρόνια στη σημερινή τοποθεσία της Παναγίας.  

Στη συνέχεια, κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, η σημερινή Συκιά πήρε την ονομασία «Πύργος». Πρόκειται για ένα τοπωνύμιο, το οποίο προκύπτει από τον περίφημο πύργο του Χαλήλ αγά, παππού του Κιαμήλμπεη (ονομαστός άρχοντας της Κορίνθου), ένα κτίσμα γραφικό και παμπάλαιο που βρίσκεται πάνω απ' τον δημόσιο δρόμο της Συκιάς. 

Όχι μακριά από τον πύργο αυτό και στο νοτιοανατολικό μέρος του, βρισκόταν η παλιά συκιά με τις κρήνες, που έτρεχε το «βουνίσιο», όπως το αποκαλούσαν, νερό τους στις ρίζες της. Το δασύσκιο αυτό δέντρο, που σωζόταν μέχρι το 1842, αποτελούσε απάγκιο για τους οδοιπόρους, οι οποίοι έφταναν στην περιοχή και ξαπόσταιναν στο συγκεκριμένο σημείο. Έτσι, η συκιά έγινε συνώνυμο της τοποθεσίας κι έτσι μαθαίνουμε από αγγλικούς χάρτες της εποχής (1815) ότι ο τόπος ονομάσθηκε «όρμος Πυργοσυκιάς». 

Με την πάροδο των ετών, επικράτησε μόνο η ονομασία «Συκέα», όπως αναγράφεται στα χαρτιά του επίσημου κράτους, που τελικά μετατράπηκε σε «Συκιά».

Η Συκιά διαθέτει μια ιστορία που ξεκινά πολλούς αιώνες πίσω. Γνωρίζουμε την ύπαρξη αρχαίου πολιτισμού στην ευρύτερη περιοχή από τους αρχαίους τάφους, τα αγγεία και τα ειδώλια που βρίσκουν οι κάτοικοι κατά καιρούς στα Γελινιάτικα και την ίδια τη Συκιά. 

Ποιοι είναι όμως οι πρώτοι οικιστές της Συκιάς, όπως την ξέρουμε σήμερα; Σύμφωνα με όσα γνωρίζουμε, αρχικά το μέρος κατοικήθηκε από τους Ιωάννη και Γιώργο Ιωάννου, οι οποίοι ακολουθούμενοι από εκλεκτούς Τρικαλίτες, το 1842, έχτισαν τις πρώτες οικίες μ' ένα περίφημο οικοδομικό ρυθμό. Η Συκιά κατοικήθηκε πέρα από άρχοντες των Τρικάλων, τόσο από επιφανείς της Καρυάς, όσο και της Γελλήνης. 

Η Συκιά υπήρξε ένα πραγματικό «αραξοβόλι» των ποιητών, των καλλιτεχνών, των επιστημόνων και πολιτικών προσώπων. Ανάμεσα στις σημαντικές προσωπικότητες που έδρασαν και φιλοξενήθηκαν στην περιοχή είναι ο Άγγελος Σικελιανός, οι βασιλείς Αμαλία και Όθωνας, ο Ξενοφών Ζολώτας και πολλοί ακόμη. Σήμερα, λοιπόν, πέρα από τις αμέτρητες ιστορίες που έχει να αφηγηθεί για όλους τους παραπάνω, το χωριό διαθέτει σημαντικά αξιοθέατα που σχετίζονται με τον πολιτισμό και την ιστορία του. 

Χτίστηκε το 1916 και αποτελεί ένα ζωντανό μνημείο για το νεοελληνικό πολιτισμό του 20ου αιώνα. Η βίλα Σικελιανού – Πάλμερ αποτελεί ένα μοναδικό κράμα από αρχαιοελληνικά, ενετικά (Επτανήσων) και βυζαντινά αρχιτεκτονικά στοιχεία. Βρίσκεται στο δάσος «Πευκιάς» και μεταφέρει την ενέργεια ιερών τεράτων της Ελλάδος, καθώς φιλοξένησε, μεταξύ άλλων, τους Παλαμά, Καζαντζάκη, Μητρόπουλο και Καρυωτάκη. Σήμερα, το οίκημα αποτελεί ιδιωτική κατοικία του Λεωνίδα Τυπάλδου, επιχειρηματία ξενοδοχείου το οποίο βρίσκεται στον ίδιο χώρο με την ιστορική βίλα. 

Ο πύργος ανήκε στον Κιαμήλμπεη, ονομαστού άρχοντα της Κορίνθου στην περίοδο της τουρκοκρατίας. Πρόκειται για ένα κτίσμα παμπάλαιο και γραφικό. Πριν πολλά χρόνια, πραγματοποιήθηκε μια ανακαίνιση, χωρίς να υπολογιστεί η ιστορική του αξία. Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και σήμερα διακρίνει κανείς την άφθαστη τεχνική του και τα μέτρα που είχαν ληφθεί για την ασφάλειά του. Γύρω του, είχε θολωτά δωμάτια, που δεν υπάρχουν σήμερα. Μόνο οι κλεισμένες πολεμίστρες δείχνουν την ιστορική του υπόσταση. Το κάτω μέρος, του πύργου, χρησίμευε για την τοποθέτηση σιταριού, σταφίδας, ρυζιού, λαδιού κλπ.

Πρόκειται για ένα ακόμη «εμπορικό κέντρο» του τόπου. Σήμερα αποτελεί ένα γραφικό σημείο, στο οποίο μπορεί να κάνει κανείς πεζοπορία και να περιπλανηθεί στα ήσυχα μονοπάτια του χωριό, ωστόσο, ο σταθμός αποτέλεσε ένα πολύ σημαντικό σημείο για την ιστορία του τόπου. Προφορικές πηγές αναφέρουν μάλιστα, ότι από εκεί μεταφέρθηκαν ειδικές πέτρες με κάρα, τις οποίες είχαν παραγγείλει ο Σικελιανός και η Πάλμερ από την Ήπειρο, προκειμένου να κατασκευαστεί η βίλα τους. 

Αν κάνει κάποιος μια βόλτα κατά μήκος της παραλίας, θα συναντήσει σπίτια νεοκλασικά, με ευρωπαϊκό αέρα. Τα αρχιτεκτονικά στολίδια αποδεικνύουν τη μεγάλη άνθιση που γνώρισε η περιοχή από το εμπόριο σταφίδας που πραγματοποιούνταν τη δεκαετία του 1950 – 1960.

Στύλια είναι το χωριό που συναντά κανείς, καθώς προσπερνά το Παναρίτι. Βρίσκεται σε υψόμετρο 584 μέτρα από τη θάλασσα και σήμερα διαθέτει περίπου 80 κατοίκους, οι περισσότεροι από τους οποίους απασχολούνται ως αγρότες.

Διαθέτει μια ιδιαίτερη ομορφιά που αλλάζει χρώματα, αρώματα και μορφή, ανάλογα με τις διαφορετικές εποχές του χρόνου.

Η παρουσία του μας είναι γνωστή από το 1700 όταν οι Ενετοί της 4ης Σταυροφορίας επιβεβαιώνουν την ύπαρξη του χωριού. Σύμφωνα με τις καταγραφές των Ενετών, τα σημερινά Στύλια ονομάζονταν “Viladusa”, μια σύνθετη λέξη (ville και douce) που σημαίνει «όμορφο χωριό» και κατοικούνταν από 16 οικογένειες, διαθέτοντας συνολικά 64 κατοίκους. Ωστόσο, ο τόπος δεν είχε τα σημερινά χωρικά όρια. Σύμφωνα με τις καταγραφές του 17ου αιώνα, φαίνεται πως επρόκειτο για δύο γειτονικούς οικισμούς, με ονομασίες Vlandussa και Stiglia, αντίστοιχα.

Πότε όμως κατοικήθηκε το χωριό; Η αλήθεια είναι πως δεν είναι απόλυτα σαφές, αλλά το πιο πιθανό είναι το χωριό να δημιουργήθηκε την εποχή που ο αφέντης της Κορίνθου Νέριο Ατσαγιόλι έφερε αποίκους από την Αλβανία, για να τους χρησιμοποιήσει ως φρουρούς του πριγκιπάτου του, γύρω στα 1375.

Λέγεται ότι ο πρώτος κάτοικος του χωριού ονομαζόταν «Ντούσιας». Ο νέος αυτός προήλθε από ένα γειτονικό χωριό και εγκαταστάθηκε στα σημερινά Στύλια περίπου το 1912. Στον παλιό του τόπο αφήνει την οικογένειά του (μεταξύ άλλων και τον αδελφό του) με σκοπό να κάνει μια νέα αρχή σε ένα μέρος, που σταδιακά ανθίζει και διευρύνεται. Έτσι, ο νέος τόπος διαμονής του ονομάζεται «Βλαντούσια», που σημαίνει «ο αδελφός του Ντούσια» στα αρβανίτικα.

Λέγεται ότι οι κάτοικοι θέλουν να αποσυνδέσουν το όνομά τους από την αρβανίτικη διάλεκτο και να δώσουν μια νέα ονομασία στο χωριό που να θυμίζει περισσότερο το παρόν τους. Έτσι, το 1927 το χωριό μετονομάζεται από Βλαντούσια σε «Στύλια Κορινθίας».

Ο οικισμός Στύλια που βρισκόταν 3 km ανατολικά του σημερινού χωριού, όφειλε το όνομά του στους ψηλούς και ωραίους μαρμάρινους στύλους ενός αρχαίου ναού, στη θέση που σήμερα βρίσκεται η εκκλησία της Παναγίας (Κλησιμπούκουρα). Παράλληλα όμως, στην περιοχή των Στυλίων υπήρχαν «κρεβατίνες» με στύλους, όπου ασκήτευαν πολλοί μοναχοί. Ως εκ τούτου, τους ασκητές αυτούς, τους αποκαλούσαν «στυλίτες».

Σταδιακά, λοιπόν, ο θρησκευτικός χαρακτήρας του χωριού έδωσε χώρο για τη μετονομασία του τοπωνύμιου.

Πολιούχος του χωριού είναι ο Άγιος Αθανάσιος, ο οποίος χτίστηκε περίπου το 1905. Ανοίγει τις θύρες του και γιορτάζεται την 1η και 2η Μαΐου, του «Μάη Θανάση», όπως λέγεται η γιορτή. Πρόκειται για έναν επιβλητικό, πέτρινο ναό, ο οποίος συγκεντρώνει πολλούς πιστούς από τα γύρω χωριά κάθε Μάιο και διαθέτει μια ιδιαίτερη ομορφιά και ιστορία. Εξαιρετικά καλοδιατηρημένη και καλαίσθητη, η εκκλησία αποτελεί μια από τις πιο όμορφες της περιοχής.

Στα Στύλια θα βρει κανείς άλλες δύο μικρότερες εκκλησίες, αυτήν του «Αγίου Νικολάου» και της «Παναγίας». Το εξωκλήσι του Αγίου Νικολάου βρίσκεται κοντά στο νεκροταφείο, ενώ ο δεύτερος ναός, αυτός της Παναγίας χτίστηκε από τρεις οικογένειες, πριν από περίπου 80- 90 χρόνια. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα προσεγμένο, πέτρινο δημιούργημα που έγινε με την τέχνη της αρμολόγησης και μάλιστα λέγεται ότι συμμετοχή στον σχεδιασμό της είχε και ο Σταύρος Γαλανόπουλος.